Engelli kimlik kartı başvurusu: belgeler ve sağladığı haklar

Engelli kimlik kartı, engelli olduğunuzu her seferinde rapor göstermeden belgelemenizi sağlar ve ulaşım başta olmak üzere birçok indirimden yararlanmanın en kolay yoludur. Kartı Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlükleri verir; başvuru il müdürlüklerine, sosyal hizmet merkezlerine ya da e-Devlet’e yapılır.

Kimler alabilir?

• Sağlık kurulu raporuyla en az %40 engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşları
• 18 yaşından küçükler için raporda (ÇÖZGER) şu ifadelerden biri bulunmalıdır:

Henüz raporunuz yoksa önce yetkili bir hastaneden engelli sağlık kurulu raporu almanız gerekir.

Nereden ve nasıl başvurulur?

e-Devlet’ten: “Engelliler İçin Kimlik Kartı Başvurusu” hizmetinden başvurabilirsiniz. 18 yaşından küçük çocuğunuz ya da vasisi olduğunuz çocuk için ayrı bir e-Devlet hizmeti vardır. e-Devlet başvurularında belge istenmez.

Şahsen: Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüklerine ya da sosyal hizmet merkezlerine şu belgelerle başvurabilirsiniz:

• 2 adet fotoğraf
• Nüfus cüzdanı (kimlik kartı) fotokopisi
• Sağlık kurulu raporunun aslı ya da onaylı örneği

Kişi 18 yaşından küçük ya da kısıtlıysa işlemleri kanuni temsilcisi kendi kimlik kartıyla yapar. İşlemler vekâletname ile de yaptırılabilir. Bakım ve rehabilitasyon merkezinde kalanların başvurusunu kurum personeli yapabilir.

Kart hangi hakları sağlar?

Bakanlığın açıkladığı başlıca haklar şunlardır:

• Belediye otobüsleri, metro, Marmaray, tramvay ve deniz yollarının şehir içi seferleri ücretsizdir.
• TCDD trenlerinde, yüksek hızlı tren dahil tüm koltuklu seferler ücretsizdir.
• THY ve AJet iç hat uçuşlarında %20, dış hatlarda %25 indirim uygulanır.
• Şehirlerarası otobüslerde %30 indirim vardır; burada refakatçi indirimi yoktur.
• Raporunda “ağır engelli” ibaresi olanların bir refakatçisi, engelliyle birlikte olmak şartıyla şehir içi ulaşımdan ücretsiz yararlanır. Kartta ağır engelli ibaresi varsa refakatçi tren ve uçak indiriminden de faydalanır.
• Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müze, ören yeri, milli park ve piknik alanları ücretsizdir; Devlet Tiyatroları gişelerinden ücretsiz bilet alınabilir.
• KYK burs ve yurt başvurularında öncelik tanınır; ayrıntılar KYK burs ve kredi başvurusu yazımızda.
• TOKİ projelerinde, %40 ve üzeri raporu olan 18 yaş üstü engellilere satışa sunulan konutların %5’i kadar kontenjan ayrılır (TOKİ konut başvurusu).

Cep telefonu, internet ve TV yayın hizmetlerindeki indirimler şirketlere göre değişir. Belediyelerin ulaşım dışındaki haklarını da kendi sitelerinden takip etmeniz gerekir.

ÖTV indirimi kartla mı alınır?

Hayır. Engelli araç alımındaki ÖTV istisnası için kart değil, rapordaki ifade belirleyicidir: yetişkinlerde engel oranının %90 ve üzeri olması, 18 yaşından küçüklerde ÇÖZGER’de “Özel koşul gereksinimi vardır (ÖKGV)” ibaresi bulunması gerekir.

Kart nasıl yenilenir?

Yenileme için önce eski kartın iptal edilmesi gerekir. İl müdürlüğüne ya da sosyal hizmet merkezine eski kartınız, fotoğraf, kimliğiniz ve sağlık kurulu raporunuzla başvurursunuz; kartınız sürekliyse rapor istenmez.

Yurt dışından alınmış engelli kartları, apostil ve yeminli tercüme işlemlerinden sonra il müdürlüğüne şahsen başvurularak Türkiye’de tanıtılabilir. Ancak bu kartla engelli aylığı, evde bakım ya da ÖTV muafiyeti gibi haklardan yararlanılamaz; bunlar için Türkiye’de rapor almak gerekir. Şartları engelli aylığı yazımızda anlattık.