Engelli sağlık kurulu raporu nasıl alınır? Başvuru ve itiraz

Engelli aylığı, evde bakım yardımı, engelli kimlik kartı, TOKİ engelli kontenjanı ve gelir vergisi engellilik indirimi gibi birçok hak için engelli sağlık kurulu raporu istenir. Erişkinler için bu raporun nasıl düzenleneceğini Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik belirler; 18 yaşından küçükler için ise ayrı bir yönetmeliğe göre Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir.

Rapor nereden alınır?

Rapor, yalnızca Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği hastanelerin engellilik sağlık kurulu tarafından verilir. Yetkili hastaneler ve hakem hastaneler Bakanlıkça belirlenir ve internet sitesinde yayımlanır. Yetkisiz bir hastanenin verdiği rapor kurumlarca değerlendirmeye alınmaz; bu yüzden başvurmadan önce hastanenin listede olduğundan emin olun.

Rapor nasıl alınır?

1. Dilekçeyle başvurun: Siz ya da vasiniz, yetkili hastaneye başvuru dilekçesi verir. Sağlık beyanınıza göre hangi polikliniklerde muayene olacağınız belirlenir.
2. Muayene ve tetkikleri tamamlayın: İlgili branş hekimleri muayene formunu doldurur. Hastanede gerekli branş ya da tetkik yoksa başka bir hastaneden konsültasyon istenir.
3. Kurula çıkın: Kurul sizi bizzat görerek engellilik durumunuzu değerlendirir ve engel oranını yüzde olarak belirler.
4. Raporunuzu alın: Rapor sisteme kaydedilir; bireysel başvurularda bir nüshası size verilir. Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanır.

Raporda son altı ay içinde çekilmiş fotoğrafınızın bulunması zorunludur; yanınızda güncel bir vesikalık fotoğraf bulundurun.

Raporda neler yazar?

• Engel oranı: Birden fazla hastalığı olanların oranları özel bir formülle (Balthazard) birleştirilir. 65 yaş ve üzerindekilerin oranına %10 eklenir.
• Bağımlılık durumu: Raporda kişinin kısmi ya da tam bağımlı olup olmadığı belirtilir. “Tam bağımlı” ibaresi mevzuatta ağır engellilik anlamına gelir; tam bağımlı sayılmak için engel oranının en az %50 olması gerekir. Evde bakım yardımı ve refakatçinin ücretsiz ulaşım hakkı gibi haklar bu ibareye bağlıdır.
• Süre: Rapor sürekli ya da süreli düzenlenir ve geçerlilik süresi mutlaka yazılır. Durumu tedaviyle zaman içinde değişebilecek olanlara süreli rapor verilir.

Rapor tek başına bir hak sağlamaz; her kurum kendi mevzuatındaki şartları ayrıca arar. Örneğin engelli aylığı için gelir şartı, evde bakım yardımı için tam bağımlılık ve heyetin bakım raporu gerekir.

Rapora nasıl itiraz edilir?

Rapor sonucuna katılmıyorsanız raporun size teslim edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilirsiniz. Süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez.

• Müdürlük sizi yetkili, farklı bir hastaneye gönderir.
• İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir.
• Sonuçlar farklıysa ve itirazınız sürüyorsa en yakın hakem hastaneye yönlendirilirsiniz; hakem hastanenin kararı kesindir.

Sağlık Bakanlığının e-Rapor kılavuzuna göre rapora en fazla iki kez itiraz edilebilir. Kesinleşen bir rapordan sonra aynı alanda yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir.

Raporumu nereden görebilirim?

Raporlar Sağlık Bakanlığı sisteminde tutulur ve yazılı rızanızla kamu kurumlarıyla paylaşılır. Bu nedenle SYD Vakıfları gibi kurumlar, 20 Şubat 2020’den sonra düzenlenen raporları ayrıca istemez. e-İmzalı erişkin engellilik raporlarınızı e-Devlet’teki “e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama” hizmetinden görebilirsiniz.

Süre dolarsa ya da 18 yaş doldurulursa

ÇÖZGER raporu 18 yaşında geçersiz hâle gelir. 18 yaşını doldurduğunuz tarihten itibaren üç ay içinde erişkin raporu için başvurursanız yeni rapor 18 yaşını doldurduğunuz tarihten itibaren geçerli sayılır. Süreli raporlarda sürenin bitmesine altı aydan az kaldığında yeniden rapor isteyebilirsiniz.

Engelli aylığı başvurusu için rapor alacaksanız, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından alacağınız sevk kâğıdıyla raporu ücretsiz alabilirsiniz. Yaşlı aylığı alan biri en az %70 engel oranı gösteren rapor alırsa, talep ederse ve şartları sağlarsa 65 yaş aylığı engelli aylığına dönüştürülebilir.