Pasaport ve vize
Schengen vizesi nedir? Türleri ve hangi ülkeye başvurulur
3 dk okuma
Schengen vizesi, 29 Avrupa ülkesinden oluşan Schengen bölgesinde 180 günlük herhangi bir dönemde en çok 90 gün kalmayı sağlayan kısa süreli (C tipi) vizedir. Çalışma, eğitim ya da uzun kalış için ise gidilecek ülkenin kendi yasasına göre verilen ulusal uzun süreli (D tipi) vize gerekir. Başvuru, en uzun kalacağınız ülkenin konsolosluğuna yapılır.
Tarih ve ücretler belirtilen kontrol tarihindeki resmî duyuruya göredir; başvurmadan önce kurumun güncel duyurusunu kontrol edin.
Schengen kısa süreli (C tipi) vize başvurusu
- Tür
- Pasaport ve vize
- Kurum
- Gidilecek Schengen ülkesinin Türkiye'deki büyükelçiliği ya da konsolosluğu
- Nereden
- Kurumun internet sitesi
- Kurumda ya da şubede
- Kontrol tarihi
| Vize ücreti (yetişkin) | 90 avro |
|---|---|
| Vize ücreti (6-12 yaş) | 45 avro |
| Aracı kurum hizmet bedeli | Kuruma göre değişir |
Kimler başvurabilir
- Seyahatin kısa süreli olması (180 günde en çok 90 gün)
- En uzun kalınacak ülkenin (eşit sürede ilk girilecek ülkenin) konsolosluğuna başvurmak
- Seyahat amacını, konaklamayı, mali durumu ve dönüş niyetini belgeleyebilmek
Gerekli belgeler
- Doldurulmuş vize başvuru formu
- Geçerli pasaport
- ICAO standartlarına uygun fotoğraf
- Seyahat sağlık sigortası
- Seyahat amacı, konaklama ve mali durum belgeleri
- Parmak izi (başvuru sırasında alınır)
Sonuç: Karar genellikle 15 gün içinde verilir; bu süre 45 güne kadar uzayabilir. Ret kararında gerekçe ve itiraz yolu yazılı bildirilir.
“Schengen vizesi” denince çoğu zaman Avrupa’ya turistik ya da kısa süreli ziyaret için alınan vize anlaşılır. Ancak Avrupa’da çalışmak, okumak ya da yerleşmek için gereken vizeler farklıdır ve her ülkenin kendi kurallarına bağlıdır. Bu yazıda farkları ve hangi durumda hangi vizenin gerektiğini özetliyoruz.
Schengen bölgesi hangi ülkelerden oluşur?
Schengen bölgesi 29 ülkeden oluşur: 25 Avrupa Birliği ülkesi ile AB üyesi olmayan İzlanda, Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn. Bulgaristan ve Romanya 1 Ocak 2025’te tam üye olmuştur.
AB üyesi Kıbrıs Schengen işbirliğine katılır ama iç sınır kontrolleri henüz kaldırılmamıştır. İrlanda ise Schengen kurallarını uygulamaz ve kendi vize politikasını sürdürür; İrlanda’ya gitmek için ayrı vize gerekir.
Vize türleri
| Tür | Ne için? | Kimin kuralları? |
|---|---|---|
| C tipi (kısa süreli Schengen vizesi) | Turizm, aile ziyareti, iş görüşmesi, kısa eğitim; 180 günde en çok 90 gün | Ortak AB kuralları (Vize Kodu) |
| A tipi (havalimanı transit vizesi) | Schengen havalimanında uçak değiştirirken uluslararası transit alanında beklemek | Ortak AB kuralları |
| D tipi (ulusal uzun süreli vize) | Çalışma, eğitim, aile birleşimi gibi 90 günden uzun kalışlar | Gidilecek ülkenin kendi yasası |
C tipi vize tek girişli ya da çok girişli verilebilir. Çok girişli vizeyle vizenin geçerlilik süresi boyunca birden fazla kez Schengen bölgesine girebilirsiniz; ancak her durumda toplam kalış 180 günlük herhangi bir dönemde 90 günü aşamaz.
90/180 gün kuralı
Kısa süreli vizede kalış hakkı, geriye doğru sayılan son 180 gün içinde en çok 90 gündür. Bu süre her girişte sıfırlanmaz; her gün için o güne kadar geçen 180 güne bakılır. Örneğin son 180 günde 60 gün Schengen bölgesinde kaldıysanız yalnızca 30 gün daha kalabilirsiniz.
Hangi ülkenin konsolosluğuna başvurulur?
- Birden fazla ülkeye gidecekseniz en uzun kalacağınız ülkenin konsolosluğuna başvurursunuz.
- Her ülkede eşit süre kalacaksanız ilk gireceğiniz ülkenin konsolosluğuna başvurursunuz.
Birçok ülke Türkiye’deki başvuruları yetkilendirdiği aracı kurumlar (vize başvuru merkezleri) üzerinden alır. Hangi kurumun yetkili olduğunu mutlaka gideceğiniz ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliğinin resmî sitesinden kontrol edin; resmî olmayan sitelere pasaport ya da kimlik bilgisi vermeyin.
Türkiye vatandaşları için kademeli (cascade) kural
Avrupa Birliği 15 Temmuz 2025’te Türkiye vatandaşları için daha uzun süreli, çok girişli Schengen vizesi verilmesini kolaylaştıran “kademeli vize” kuralını kabul etti. Kural, Türkiye’de yaşayan ve Türkiye’de başvuran, düzenli seyahat geçmişi olan Türkiye vatandaşlarına uygulanır; tır şoförleri kapsam dışındadır.
- İlk vize genellikle planlanan seyahati kapsar (tek ya da çok girişli olabilir).
- İkinci vize, altı aylık dönemde 90 gün geçerli çok girişli olabilir.
- Son üç yıl içinde iki vize alıp kurallara uygun kullananlara bir yıllık çok girişli vize verilebilir.
- Önceki vize kurallara uygun kullanıldıysa ve pasaportun süresi yetiyorsa bunu üç yıllık, ardından beş yıllık vize izleyebilir.
Kural, konsolosluğun her başvuruyu ayrıca değerlendirmesini ortadan kaldırmaz; başvuru şartlarını yine karşılamanız gerekir.
Hangi yazıyı okumalısınız?
- Turizm, aile ziyareti ya da iş görüşmesi için: Schengen turist vizesi yazısı
- Avrupa’da çalışmak için: ulusal çalışma vizesi yazısı
- Uzun süre kalmak ve oturum izni için: oturum izni ve AB Mavi Kart yazısı
Kaynaklar
- Applying for a Schengen visa — Avrupa Komisyonu, Göç ve İçişleri
- Schengen area — Avrupa Komisyonu, Göç ve İçişleri
- New rules for Turkish citizens applying for Schengen visas — Avrupa Komisyonu, Göç ve İçişleri
Sık sorulan sorular
Schengen vizesiyle İrlanda'ya gidebilir miyim?
Hayır. İrlanda Schengen kurallarını uygulamaz; İrlanda için ayrı vize gerekir.
Çok girişli vizem varsa 90 günden fazla kalabilir miyim?
Hayır. Çok girişli vize birden fazla giriş yapmayı sağlar, ama toplam kalış 180 günlük herhangi bir dönemde 90 günü aşamaz.
Fransa'ya 3 gün, İtalya'ya 7 gün gideceğim. Nereye başvurmalıyım?
En uzun kalacağınız ülkeye, yani bu örnekte İtalya'nın konsolosluğuna ya da yetkilendirdiği başvuru merkezine başvurursunuz.