Avrupa'da çalışma vizesi: ulusal (D tipi) vize ve Almanya örneği

Avrupa’da çalışmak isteyenlerin en sık yaptığı hata, turist vizesiyle iş aramaya ya da çalışmaya gitmektir. Kısa süreli Schengen vizesi çalışma izni vermez. Çalışmak için gideceğiniz ülkenin ulusal uzun süreli (D tipi) vizesi ve ardından o ülkenin oturum izni gerekir.

Ulusal vize ile Schengen vizesi arasındaki fark

• Kısa süreli Schengen vizesi ©: Bütün Schengen ülkelerinde ortak kurallarla verilir; 180 günde en çok 90 gün kalış sağlar, çalışmaya izin vermez.
• Ulusal uzun süreli vize (D): Her ülke kendi yasasına göre verir; şartlar, belgeler, ücretler ve süreler ülkeden ülkeye değişir. Çalışma, eğitim, aile birleşimi gibi 90 günden uzun kalışlar içindir.

Ulusal vize ya da oturum izniyle diğer Schengen ülkelerine kısa süreli seyahat edebilirsiniz; ancak başka bir ülkede çalışmak için o ülkenin ayrıca izin vermesi gerekir.

Genel olarak istenenler

Ülkeden ülkeye farklılık olsa da çalışma vizelerinde genellikle şunlar istenir:

• Gidilecek ülkedeki bir işverenden iş sözleşmesi ya da bağlayıcı iş teklifi
• Mesleğe uygun diploma, mesleki eğitim belgesi ya da deneyim
• Düzenlenmiş mesleklerde (ör. sağlık meslekleri) mesleği yapma izni
• Bazı ülkelerde iş piyasası ya da çalışma kurumunun onayı
• Geçerli pasaport, fotoğraf, sağlık sigortası ve ülkenin istediği diğer belgeler

Örnek: Almanya’da nitelikli çalışan vizesi

Almanya hükümetinin resmî göç portalı Make it in Germany’ye göre nitelikli çalışanlar için temel şartlar şunlardır:

• Diplomanın tanınması: Mesleki ya da akademik niteliğiniz Almanya’da tanınmış ya da Alman diplomasıyla karşılaştırılabilir olmalıdır. Düzenlenmiş mesleklerde mesleği yapma izni de gerekir.
• Somut iş teklifi: Almanya’daki bir işverenden nitelikli bir pozisyon için iş teklifi almış olmalısınız; yardımcı işler yeterli değildir. İşin diplomanızla doğrudan ilgili olması gerekmez.
• 45 yaş üstü ilk kez gelenler: İşin en az 55.770 avro brüt yıllık maaş sağlaması (2026 için) ya da yeterli emeklilik güvencenizin olması gerekir.
• Federal İş Ajansı onayı: Kural olarak Federal İş Ajansı (BA), çalışma koşullarınızın (maaş, çalışma süresi vb.) yerli çalışanlarınkine uygun olup olmadığına bakarak işinizi onaylar.

Başvuru, Federal Dışişleri Bakanlığı’nın konsolosluk hizmetleri portalı üzerinden ya da Almanya’nın Türkiye’deki temsilcilikleri aracılığıyla yapılır. Bu yolla verilen oturum izni en çok dört yıl geçerlidir; iş sözleşmeniz daha kısaysa sözleşme süresi artı altı ay için verilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Size “garantili Avrupa’da iş” vaat eden ve para isteyen aracılara karşı dikkatli olun; vize ve çalışma izni kararını yalnızca resmî makamlar verir.
• Şartlar, maaş eşikleri ve belgeler her yıl değişebilir; başvurmadan önce gideceğiniz ülkenin resmî göç ya da dışişleri sitesine bakın.